Filmaşin İle İlgili Sık Sorulan Sorular

1. Filmaşin demir nedir?

Filmaşin demir, sıcak haddeleme yöntemiyle üretilen, genellikle 5,5 mm – 16 mm çapları arasında yuvarlak kesitli, rulo (coil) şeklinde sarılan uzun çelik ürünüdür. Tel, çivi, çelik hasır gibi birçok ürünün hammaddesidir.

2. Filmaşin demir hangi alanlarda kullanılır?

En yaygın kullanım alanları:

• Tel üretimi
• Çivi ve vida üretimi
• Çelik hasır ve betonarme takviye elemanları
• Yay çeliği ve otomotiv parçaları
• Kaynaklı tel, örgü tel, galvanizli tel
• Kaynak elektrotu üretimi
• İnşaat sektöründe bağlantı elemanları
• Makine ve sanayi ekipmanları

3. Filmaşin ile nervürlü inşaat demiri arasındaki fark nedir?

• Filmaşin yuvarlak ve ince çaplıdır, rulo şeklindedir.
• Nervürlü demir çubuk şeklindedir, nervürlü yüzeye sahiptir ve büyük çaplarda üretilir.
• Filmaşin daha çok tel ürünlerinin hammaddesidir; nervürlü demir ise betonarme yapılarda taşıyıcı donatı olarak kullanılır.

4. Filmaşin demir hangi boyut ve çaplarda üretilir?

Genel üretim çapları:

• 5.5 mm – 16 mm arası
• Özel üretimlerde 4 mm’ye kadar düşebilir veya 18–20 mm’ye kadar çıkabilir.
  Ağırlıkları genellikle 1 – 2,5 ton arasındadır.

5. Filmaşin üretimi nasıl yapılır?

1. Sıcak metal sürekli döküm yöntemiyle kütük haline getirilir.
2. Kütükler haddelerde 1100–1200°C’de ısıtılır.
3. Haddeleme standlarından geçirilerek istenen çaplara düşürülür.
4. Yüksek hızda sarılarak coil (rulo) haline getirilir.
5. Soğutma bandında kontrollü şekilde soğutulur.

6. Filmaşin demirin kimyasal bileşimi nedir?

Filmaşin; kullanım amacına göre karbon ve alaşım oranı değişen çeliklerden üretilir.
En yaygın karbon oranları:

• Düşük karbonlu: %0.04 – %0.25
• Orta karbonlu: %0.25 – %0.60
• Yüksek karbonlu: %0.60 – %0.95

Ayrıca Mn, Si, P, S gibi elementler belirli standartlarda bulunur.

7. Filmaşin demirin mekanik özellikleri nelerdir?

Karbon oranına bağlı olarak:

• Akma dayanımı: 250–550 MPa
• Çekme dayanımı: 350–1100 MPa
• Uzama: %10–35
• Sertlik değeri: HB 90–200

Soğuk çekme ve tavlama işlemleri değerleri değiştirebilir.

8. Çekme, soğuk çekme ve tavlama süreçleri filmaşini nasıl etkiler?

• Soğuk çekme: Çap küçülür, dayanım artar, uzama azalır.
• Tavlama: İç gerilmeler giderilir, süneklik artar, malzeme yumuşar.
• Patentleme: Özellikle yay çeliğinde kullanılır; telin mukavemeti ve elastikiyeti artırılır.

9. Filmaşin demirin standartları nelerdir?

En yaygın standartlar:

• TS EN 10025 – yapı çelikleri
• TS EN 10060 – yuvarlak çelik ürünler
• TS 708 – düşük karbonlu tel çelikleri
• ASTM A510 – tel çeliği filmaşin standardı
• SAE serileri – otomotiv çeliği sınıfları

10. Filmaşin demir fiyatları nasıl belirlenir?

Fiyatlar şu faktörlere göre değişir:

• Dünya hurda ve çelik fiyatları
• Karbon ve alaşım oranı
• Üretici fabrika ve kalite standardı
• Çap ve coil ağırlığı
• Talep–arz durumu
• Nakliye ve lojistik masrafları

Genellikle ton fiyatı üzerinden satılır.

11. Filmaşin paketleme ve sevkiyat şekilleri nasıldır?

• Rulo (coil) şeklinde bağlanır.
• Çelik telle veya çemberle sıkıca bağlanır.
• İsteğe göre plastik, kumaş veya çelik sargı uygulanabilir.
• Kamyon, tır, tren veya konteyner ile sevk edilir.

12. Filmaşin hangi sektörlerde yoğun olarak kullanılır?

• İnşaat
• Metal sanayi
• Mobilya
• Otomotiv
• Tarım ekipmanları
• Elektrik ve kablo sektörü
• Bağlantı elemanları üretimi

13. Filmaşin demir ile hangi ürünler imal edilir?

• Çivi
• Vida
• Bağ teli
• Galvanizli tel
• Çelik halat
• Kaynaklı tel
• Çit teli ve örgü tel
• Beton çelik hasırı
• Yaylar
• Elektrot teli

14. Düşük karbonlu ve yüksek karbonlu filmaşin farkları nelerdir?

15. Filmaşin stoklama koşulları nasıl olmalıdır?

• Kuru ve nemsiz ortam
• Doğrudan yağış ve su temasından korunmalı
• Zeminle temas etmeyecek şekilde paletli depolama
• Uzun süreli stokta pas koruma yağı veya kaplama önerilir

16. Filmaşin demir paslanır mı? Paslanmayı önlemek için ne yapılır?

Evet, karbon çeliği filmaşin paslanabilir.
Önlemek için:

• Kuru depolama
• Yağlı koruma kaplaması
• Galvanizleme
• Hava geçirimsiz ambalaj
• Düzenli bakım ve kontrol

17. Filmaşin çekme mukavemeti nasıl ölçülür?

Laboratuvarlarda çekme testi cihazı (tensile test machine) ile yapılır. Numune iki çeneye bağlanır, gerilerek kopana kadar çekilir ve:

• Akma dayanımı
• Çekme dayanımı
• Uzama miktarı
  hesaplanır.

18. Filmaşin kullanımında kalite kontrol nasıl yapılır?

• Çap ölçümü
• Yüzey kontrolü (çatlak, kabuk, hadde izi)
• Kimyasal analiz (spektrometre)
• Mikroyapı kontrolü
• Mekanik testler (çekme, sertlik)
• Coil bütünlüğü ve paketleme kontrolü

19. Katma değerli filmaşin işlemleri nelerdir?

• Fosfat kaplama
• Galvanizleme
• Patentleme
• Tavlama
• Soğuk çekme
• Polimer kaplama
  Bu işlemler filmaşinin kullanım amacına göre mekanik ve yüzey özelliklerini iyileştirir.

20. Filmaşin üreten başlıca fabrikalar ve üreticiler kimlerdir?

Türkiye’de öne çıkanlar:

• Erdemir
• Kardemir
• İÇDAŞ
• Kroman
• Asil Çelik
• Habas
• İzmir Demir Çelik
• Çolakoğlu Metalurji

Dünya çapında:

• ArcelorMittal
• Nippon Steel
• Tata Steel
• POSCO
• Severstal
• Baosteel